Dorota Wyszkowska https://orcid.org/0000-0003-1084-5341
ARTYKUŁ

(Angielski) PDF

STRESZCZENIE

Od początku lat 90. XX w. obserwuje się w Polsce, podobnie jak w całej Europie, istotne zmiany demograficzne. Do najważniejszych należy zaliczyć postępujący proces starzenia się ludności. Zmieniająca się struktura wiekowa ludności powoduje zmiany w zakresie oraz strukturze popytu na dobra i usługi na rynku. W związku z tym podmioty gospodarcze powinny uwzględniać specyficzne potrzeby osób starszych i starać się dostosować produkcję do tych potrzeb. W ten sposób kształtuje się gospodarka senioralna (określana też mianem srebrnej gospodarki), a w wąskim ujęciu – rynek dóbr i usług skierowanych do seniorów.
Celem artykułu jest zaprezentowanie wielkości oraz struktury gospodarki senioralnej w Polsce rozumianej jako rynek dóbr i usług senioralnych. Informacje na temat tego rynku pochodzą z badania strony podażowej gospodarki senioralnej w Polsce przeprowadzonego w latach 2017–2018 w ramach prac eksperymentalnych GUS. Dane dotyczą roku 2016, chyba że zaznaczono inaczej. W celu dodatkowego scharakteryzowania rynku dóbr i usług senioralnych wykorzystano także dane pochodzące z Narodowego Funduszu Zdrowia, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz Biura Informacji Kredytowej.
Jak wynika z analizy, podmioty gospodarki narodowej w Polsce nie postrzegają obecnie osób starszych jako znaczącej grupy odbiorców. Podmioty niekomercyjne znacznie częściej niż komercyjne ukierunkowują swoją działalność na zaspokajanie potrzeb seniorów. Najwięcej spośród nich działa w segmencie usług zdrowotnych i opiekuńczych, z którymi najczęściej kojarzy się srebrną gospodarkę.

SŁOWA KLUCZOWE

starzenie się ludności, gospodarka senioralna, srebrna gospodarka, dobra i usługi senioralne

JEL

J14, J11, D51

BIBLIOGRAFIA

Aigner-Walder, B., Döring, T. (2012). The Effect of the Population Ageing on Private Consumption – A Simulation for Austria Based on Household Data up to 2050. Eurasian Economic Review, 2(1), 63–80.

Barska, A., Śnihur, J. (2013). Innowacje w służbie srebrnej gospodarki. In: Ekonomia dla przyszłości: Odkrywać naturę i przyczyny zjawisk gospodarczych: IX Kongres Ekonomistów Polskich (p. 343–350). Warszawa: Polskie Towarzystwo Ekonomiczne.

Barska, A., Śnihur, J. (2017). Seniors as a Challenge for Innovative Enterprises. 7th International Conference on Engineering, Project, and Production Management, Procedia Engineering, 182.

Bloom, D. E., Canning, D. (2004). Global Demographic Change: Dimensions and Economic Significance (NBER Working Papers Series No. 10817). Retrieved from: https://www.nber.org/papers/w10817.

Coulmas, F. (2008). Looking at the Bright Side of Things. In: F. Kohlbacher, C. Herstatt (ed.), The Silver Market Phenomenon. Business Opportunities in an Era of Demographic Change (p. 5–6). Heidelberg: Springer.

Enste, P., Naegele, G., Leve, V. (2008). The Discovery and Development of the Silver Market in Germany. In: F. Kohlbacher, C. Herstatt (ed.), The Silver Market Phenomenon: Business Opportunities in an Era of Demographic Change (p. 325–339). Heidelberg: Springer.

EUR-Lex. (2012). Active ageing: innovation – smart health – better lives. Official Journal of the European Union, C225/46, 46–51.

European Commission. (2007). Europe’s Demographic Future. Facts and Figures on Challenges and Opportunities. Luxembourg: European Communities.

European Commission. (2015). Growing the European Silver Economy. Background paper 23 February.

Fedorowski, J. J. (2015). Kierunki rozwoju srebrnej gospodarki – prognozy dla Polski w kontekście tendencji światowych. Warszawa: Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej.

Golinowska, S. (2011). „Srebrna gospodarka” i miejsce w niej sektora zdrowotnego. Koncepcja i regionalne przykłady zastosowania. Zdrowie Publiczne i Zarządzanie, 9(1), 76–85.

Golinowska, S. (2014). Srebrna gospodarka – element strategii rozwoju regionalnego. Małopolskie Studia Regionalne, (2–3), 17–30.

Graafmans, H., Taipale, V. and Charness, N. (ed.). (1998). Gerontechnology. A Sustainable Investment in the Future. Amsterdam: IOS Press.

GUS. (2014). Prognoza ludności na lata 2014–2050. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.

GUS. (2017). Sytuacja materialna i dochodowa gospodarstw domowych emerytów i rencistów oraz gospodarstw domowych mających w swoim składzie osoby starsze w wieku 60 lat lub więcej w 2016 r. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.

GUS. (2018). Raport metodologiczny – Gospodarka senioralna w Polsce – stan i metody pomiaru. Retrived from: https://stat.gov.pl/statystyki-eksperymentalne/jakosc-zycia/gospodarka-senioralna-w-polsce-stan-i-metody-pomiaru,2,1.html.

Klimczuk, A. (2011). Transfer technologii w kształtowaniu srebrnej gospodarki. In: M. Grzybowski (ed.), Transfer wiedzy w ekonomii i zarządzaniu (p. 57–75). Gdynia: Wydawnictwo Uczelniane Akademii Morskiej w Gdyni.

Klimczuk, A. (2016). Modele „srebrnej gospodarki” w Unii Europejskiej w ujęciu porównawczym: Próba wprowadzenia do dyskusji. Problemy Zarządzania, 14(2(1)), 41–59.

Niewiadomska, A., Sobolewska-Poniedziałek, E. (2015). Srebrna gospodarka – nowy paradygmat rozwoju starzejącej się Europy. Ekonomia XXI Wieku, 3(7), 65–81.

Páleník, V. (ed.). (2015). Potential of the Silver Economy in an Ageing Europe Dealing with an Ongoing Debt Crisis and Problems in the Labour Market. Institute of Economic Research, Slovak Academy of Sciences.

Piłat, E. (2016). Srebrna gospodarka, złoty interes. Retrived from: https://dziennikpolski24.pl/srebrna-gospodarka-zloty-interes/ar/c3-10636761.

Rudnicka, M., Surdej, A. (2013). Gospodarka senioralna: Nowy sektor gospodarki narodowej w Polsce. Warszawa: Centrum im. Adama Smitha.

Sharpe, A. (2011). Is Ageing a Drag on Productivity Growth? A Review Article on Ageing, Health and Productivity: The Economics of Increased Life Expectancy. International Productivity Monitor, 21, 82–94.

Sochańska-Kawiecka, M., Kołakowska-Seroczyńska, Z., Ziewiec, P. (2013). Popyt na pracę w obszarze srebrnej gospodarki. Analiza dla województwa łódzkiego. Łódź: Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi.

Srebrna gospodarka szansą dla Małopolski: Poradnik. (2015). Kraków: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego.

Szopa, B. (2016). Konsekwencje procesu starzenia się społeczeństwa: Wybrane problemy. Problemy Zarządzania, 14(2(1)), 23–40.

Szukalski, P. (2012a). Trzy kolory: srebrny. Co to takiego silver economy? Polityka Społeczna, (5–6), 6–10.

Szukalski, P. (2012b). Srebrna gospodarka. Demografia i Gerontologia Społeczna – Biuletyn Informacyjny, 7.

Trafiałek, E. (2016). Innowacyjna polityka senioralna XXI wieku: Między ageizmem, bezpieczeństwem socjalnym i active ageing. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Zimnoch, K. (2013). Starzenie się i srebrna gospodarka w uwarunkowaniach rozwoju Podlasia. Optimum: Studia Ekonomiczne, 4(64), 25–36.

Związek Banków Polskich. (2018). Raport InfoSenior. Retrived from: https://zbp.pl/public/repozytorium/wydarzenia/images/styczen_2018/ZBP_InfoSenior_18.01_f.pdf.

Do góry
Copyright © 2019 Główny Urząd Statystyczny