Czesław Domański https://orcid.org/0000-0001-6144-6231 , Jerzy T. Kowaleski https://orcid.org/0000-0003-2123-0203
ARTYKUŁ

(Polski) PDF

STRESZCZENIE

Celem artykułu jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie badawcze, czy biskup ordynariusz diecezji warmińskiej Marcin Kromer był jednym z prekursorów państwoznawstwa w Polsce. Autorzy prześledzili kolejne etapy drogi życiowej Kromera, jego karierę zawodową oraz dorobek w zakresie pisarstwa kościelnego i świeckiego. Na tej podstawie stwierdzili, że w jednym dziele Kromera – Polonia sive de situ, populis, moribus, magistratibus et Republica regni Polonici libri duo – znajdują się opisy mające znamiona państwoznawstwa. Samo zaś dzieło ma do dziś niezaprzeczalną wartość poznawczą.

SŁOWA KLUCZOWE

Marcin Kromer, państwoznawstwo, Polonia

JEL

B11, N33

BIBLIOGRAFIA

Achremczyk, S. (2012). Marcin Kromer (1512–1589), historyk i biskup warmiński w 500. rocznicę urodzin. W: S. Achremczyk (red.), Marcin Kromer i jego czasy (1512–1589). W 500-lecie urodzin biskupa warmińskiego Marcina Kromera (s. 5–17). Olsztyn: Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie.

Barycz, H. (1970). Kromer Marcin. W: W. Konopczyński i in. (red.), Polski słownik biograficzny (t. 15; s. 319–325). Wrocław – Warszawa – Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.

Barycz, H. (1981). Dwie syntezy dziejów narodowych przed sądem potomności. Losy „Historii” Jana Długosza i Marcina Kromera w XVI i pierwszej połowie XVII wieku. W: H. Barycz, Szlakami dziejopisarstwa staropolskiego. Studia nad historiografią w XVI–XVIII (s. 72–130). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.

Bulska, B., Kwiatkowski, J., Berger, J. (red.). (1998). Słownik biograficzny statystyków polskich. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, Polskie Towarzystwo Statystyczne.

Burdzy, D. (2014). Związki Marcina Kromera z instytucjami kościelnymi w miastach małopolskich. W: A. Obrębski (red.), Marcin Kromer: polski Liwiusz z Biecza (s. 51–67). Gorlice – Kraków – Zakrzów: Starostwo Powiatowe w Gorlicach. Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów, Biblioteka Jagiellońska, Wydawnictwo Promo.

Grzybowski, S. (1997). Marcin Kromer, czyli kariera snoba. W: S. Grzeszczuk (red.), Pisarze staropolscy: sylwetki (t. 2; s. 43–70). Warszawa: Wiedza Powszechna.

Jezierski, J. (2012). Przedmiot sporu z luteranami w „Rozmowie dworzanina z mnichem” Marcina Kromera. W: S. Achremczyk (red.), Marcin Kromer i jego czasy (1512–1589). W 500-lecie urodzin biskupa warmińskiego Marcina Kromera (s. 37–54). Olsztyn: Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego.

Kromer, M. (1532). Musicae elementa. Kraków: Hieronim Wietor.

Kromer, M. (1853). Polska, czyli o położeniu, ludności, obyczajach, urzędach Rzeczypospolitej Królestwa Polskiego. Wilno: nakładem i drukiem Józefa Zawadzkiego.

Kromer, M. (1983). Historyja prawdziwa o przygodzie żałosnej książęcia finlandzkiego Jana i królewny polskiej Katarzyny (wyd. 2). Olsztyn: Wydawnictwo Pojezierze.

Kromer, M. (1984). Polska, czyli o położeniu, ludności, obyczajach, urzędach i sprawach publicznych Królestwa Polskiego księgi dwie. Olsztyn: Wydawnictwo Pojezierze.

Kromer, M. (2003). Martini Cromeri carmina latina. Kraków: Polska Akademia Umiejętności.

Kuklo, C. (2017). Polska myśl i praktyka statystyczna do końca XVIII wieku. W: F. Kubiczek (red.), Historia Polski w liczbach: t. 4. Statystyka Polski. Dawniej i dzisiaj (s. 19–66). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/inne-opracowania/inne-opracowania-zbiorcze/historia-polski-w-liczbach-tom-v-polska-19182018,34,1.html .

Łoś, J. (1915). Marcina Kromera rozmowy Dworzanina z Mnichem (1551–1554). Kraków: Akademia Umiejętności.

Małecki, A. (2013). „Historyków nie zaniechaj czytać…”. Studia nad twórczością historyczną Marcina Kromera i jej renesansową recepcją. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Marchwiński, R. T. (1997). Geografia Polski Marcina Kromera. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Pedagogicznej.

Ostasiewicz, W. (2012). Rozwój myśli statystycznej w Polsce w XIX wieku. Przegląd Statystyczny, 59(1; wydanie specjalne), 33–46. https://ps.stat.gov.pl/PS/2012/1s/2012_spec_1_033-046.pdf .

Pietrzyk, Z. (2014). Marcin Kromer (1512–1589). W: A. Obrębski (red.), Marcin Kromer: polski Liwiusz z Biecza (s. 9–14). Gorlice – Kraków – Zakrzów: Starostwo Powiatowe w Gorlicach. Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów, Biblioteka Jagiellońska, Wydawnictwo Promo.

Ryczek, W. (2014). Mistrzyni żywota. Marcin Kromer o historiografii. W: A. Obrębski (red.), Marcin Kromer: polski Liwiusz z Biecza (s. 102–113). Gorlice – Kraków – Zakrzów: Starostwo Powiatowe w Gorlicach. Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów, Biblioteka Jagiellońska, Wydawnictwo Promo.

Starnawski, J. (red.). (1982). Marcin Kromer – Mowa na pogrzebie Zygmunta I oraz o pochodzeniu i dziejach Polaków. Księgi XXIX i XXX. Olsztyn: Wydawnictwo Pojezierze.

Walewski, C. (1874). Marcin Kromer. Warszawa: Drukarnia Józefa Bergera

Do góry
Copyright © 2019 Główny Urząd Statystyczny